Qirg‘iziston parlamentidagi ajoyib sarguzashtlar

“Men erta ozod bo‘ldim”

Gap shundaki, parlament sessiyasiga yana bir hafta qamoqda o‘tirishi kerak bo‘lgan deputat keldi.

Muayyan doiralarda Dushka nomi bilan tanilgan Duishon To‘roqulov korrupsiyada gumon qilingan edi. U oktyabr voqealaridan keyin o‘zini O‘sh shahar hokimi deb eʼlon qilib, bir kun davomida faoliyat olib borishga ulgurgan ham edi.

Biroq, 16 yanvar kuni sud uni ikki oyga hibsga olgan edi.

To‘roqulov parlament binosiga ishga kelishini kecha sud uni uy qamog‘i tarzida ozod qilganligi bilan izohladi. Ko‘rinib turibdiki, Qirg‘izistonda parlament binosi jazoni o‘tash davrida “maxbus” uchun uyidek bo‘lishi mumkin.

Shu bilan Qirg‘izston bo‘yicha yangiliklarimiz tugamadi.

Qirg‘iziston parlamenti yangi Konstitutsiya bo‘yicha referendum o‘tkazadigan kunni belgiladi.

U 11 aprel kuni bo‘lib o‘tadi. Deputatlar uchinchi o‘qishda ovoz berishdi. Xuddi shu kuni mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlariga saylovlar bo‘lib o‘tadi.

Biroq, Qirg‘iziston faollari Konstitutsiya matnini referendumga almashtirib qo‘yilishi mumkinligi to‘g‘risida ogohlantirmoqda. 3 mart kuni parlament “Qirg‘iziston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasi bo‘yicha referendum tayinlash to‘g‘risida”gi qonun loyihasini birinchi o‘qishda qabul qildi.

Deputatlar ushbu hujjatni 2021 yil 11 aprelda Konstitutsiyani qabul qilish bo‘yicha referendumni tayinlash uchun darhol ИИ va ИИИ o‘qishda qabul qilishni rejalashtirmoqdalar. Biroq, ushbu qonun loyihasini tayyorlash jarayonida parlament aʼzolari Konstitutsiyaning o‘zida belgilangan Konstitutsiyaga o‘zgartirish kiritishni tartibga soluvchi ko‘plab protseduralarni buzdilar.

Masalan, 1 oy davomida jamoatchilik fikri o‘rganilmadi. Qonun hujjatlarida davlat muassasalarining qonun loyihalarini jamoat muhokamasini o‘tkazish vazifasi belgilab qo‘yilgan. Ammo Konstitutsiyani o‘zgartirish bo‘yicha referendumni tayinlash to‘g‘risidagi qayta ko‘rib chiqilgan qonun 9 fevral kuni parlament veb-saytiga joylashtirildi, ammo deputatlar uni 3 mart kuni birinchi o‘qishda qabul qildilar.

Qonun loyihasini parlamentga ko‘rib chiqish uchun taqdim etish tartiblari buzilgan. Bunday qonun loyihasini boshlash kamida 80 nafar deputat tomonidan imzolanishi kerak bo‘lgan ilova xati asosida amalga oshiriladi. Biroq, tashabbuskor deputatlarning o‘zlari bunday xatga imzo qo‘ymadilar.

Konstitutsiya loyihasi matni jamoatchilik uchun ochiq emas. Parlament apparati ro‘yxatdan o‘tgan qonun loyihasini Jo‘qorg‘i Kenges veb-saytida eʼlon qilishi shart (48-moddaning 3-qismi). Ammo, shu kungacha Jo‘qor Kenges jamoatchilikka Konstitutsiya loyihasi matni bilan tanishish imkoniyatini bermagan. Faollar va huquqshunoslar referendumda ular bemalol yangi Konstitutsiya matnini almashtirishni tashkil qilishlari mumkin deb hisoblamoqdalar.