Xamroxon Zarifiy: Amaldagi prezidentga qo‘shni qishloq to‘dasi rahbari deb qaraganlar faktlarga qarab ish qilsinlar

“Tojikiston hududi va uning chegarasi Bishkekdagi Oq uyning panjarasi emas.” Tojikistonning sobiq tashqi ishlar vaziri Xamroxon Zarifiy Qirg‘iziston milliy xavfsizlik qo‘mitasi rahbariga, Bishkek qo‘shnisiga Qirg‘izistonning Botken viloyatidagi 12 gektar maydonni almashtirishni taklif qilgani bo‘yicha javob berdi.

Sobiq amaldor “Vorux tuprog‘i abadiy Tojikiston hududidir” deb taʼkidladi va uning fikriga ko‘ra Kamchibek Tashiyevning nutqi “to‘liq bemaʼnilik”.

“Tojikiston hududi va uning chegarasi” Oq uy “ning panjarasi emas. Sizlar deyarli har yili Qirg‘izistonda tartibsizliklar uyushtirasiz, bu hazilni inqilob deb ataysiz, amaldagi prezidentni rahbar sifatida qabul qilmasdan lavozimidan ozod etasiz. Keyinchalik unga mamlakat emas, balki qo‘shni qishloqning to‘dasi rahbari sifatida qaraysizlar. Ha yana agar u mamlakatdan qochishga ulgurmasa – uni qamoqqa tashlaysiz, keyin tunda uxlamasdan uni boshqa inqilobchilar yordamida qamoqdan chiqishini va endilikda sizni qamoqqa olishlarini kutib yashaysiz”, dedi Tojikiston tashqi ishlar vazirligining sobiq rahbari.

Zarifiy, barcha tarixiy hujjatlar, siyosiy va geografik xaritalarga ko‘ra, Vorux anklav bo‘lmagan deb hisoblaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, hozirgi Botken viloyati hududining bir qismi de-yure Tojikiston hududi bo‘lgan va Sovet Ittifoqi davrida maʼmuriy bo‘linish sifatida qabul qilingan, bu yerdagi ko‘chmanchilar va ularning mollari tojik yaylovlarida yurishgan.

“Gap Tojikistonga biron bir hududni qaytarish haqida emas, de-yure yozilgan narsani amalda tan olish kerak. Qolaversa boshqa tojik yerlari bir qismi evaziga tojiklarga o‘z yerlarini taklif qilishning hojati yo‘q”, dedi Zarifiy.

Oxirida u “o‘z fikrlari Tojikiston hukumatining rasmiy pozitsiyasi emas” deb qo‘shib qo‘ydi.

Qirg‘iz-tojik chegarasining uzunligi 976 km, shundan 519 km delimitatsiya va demarkatsiya qilingan, qolgan qismi aniqlanmagan. Belgilanmagan chegara chizig‘ida yer, suv va chegarani noqonuniy kesib o‘tish sababli tez-tez mojarolar paydo bo‘ladi.

Vorux anklavi Qirg‘izistonning Botken viloyatidagi Tojikiston hududidir. 130 ming kvadrat kilometr maydonda 35 mingga yaqin odam yashaydi. Anklav va unga qo‘shni hududlarning aholisi bir-birlarini foydalanishga taqiq qo‘yilgan bahsli hududlarni egallab olishda ayblashadi.

Siz siyosiy maydondagi ob-havoni o‘zgartirib, sekingina qochib qolish mahorati haqida yana nimalarni bilasiz?

P.S So‘ngi maʼlumotlarga ko‘ra Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon So‘g‘dga ish safari doirasida Isfara viloyati Vorux jamoatiga tashrif buyuradi. Tashrif 5-8 aprel kunlariga rejalashtirilgan.