Turkiyaning Markaziy Osiyodagi real taʼsiri qanday?

Bishkekda “Sapat” turk litseylari tarmog‘ining rahbari Orxan Inandini qidirish davom etmoqda. Shu bilan birga, Anqara mamlakatda o‘z taʼlim muassasalarini ochmoqchi.

Turkiyaning mintaqadagi o‘rni qanchalik katta?

Mutaxassislarning fikriga ko‘ra:

▪️ Turkiyaning Qirg‘izistonga taʼsiri past. Shuning uchun Bishkek Anqara talab qilayotgan “Sapat” tarmog‘ini yopmoqchi emas.

▪️ 1989 yildan 2000 yilgacha Turkiya iqtisodiy yuksaldi, uning Markaziy Osiyoda taʼsiri oshdi. Bu yerda ular Anqara tomonidan taklif qilingan jozibali modeli orqali moʻtadil Islom va Yevropa loyihalarida ishtirok etish imkoniyatini qo‘lga kiritdilar. Ammo, Turkiya Yevropaning bir qismiga aylana olmadi va rejalar sekin asta puchga chiqa boshladi.

▪️ Turkiyada mafkuraviy yo‘nalishlar uchun katta mablag‘lar ajratilmagan. Mamlakatda ishsizlik 25 foizga yetdi, byudjet kamomadi deyarli 25 milliard dollarni tashkil etmoqda.

▪️Iqtisodiy jihatdan Turkiya Markaziy Osiyoda Rossiya bilan raqobatlasha olmaydi. 2020 yilda Turkiya Qozog‘iston bilan savdo hajmi 3 milliard dollarni tashkil etdi (Rossiya bilan esa 19 milliard dollarga), O‘zbekiston bilan 2,1 milliard dollar (Rossiya bilan esa 5,6 milliard dollarga).

▪️ Rossiyaning Markaziy Osiyoda taʼlim sohasidagi faoliyati Turkiyaga qaraganda samaraliroq. Bundan tashqari, Yevropa Ittifoqi yoki KXSHT kabi tashkilotlar Moskvaning rolini yana-da oshirmoqda.