“Буюк Турон” ғояси яна эътибор марказига қайтди

Анқарада расмийлар яна бошида Туркия турган барча туркий давлатларнинг ҳарбий-сиёсий блокини яратиш ҳақида гапира бошлади. Гап “буюк Турон” ни амалга ошириш тўғрисида.

Бокуда бўлиб ўтган парадда Эрдўған де-факто “тарихий адолатни тиклайдиган” янги ҳарбий операцияларни эълон қилди. У этник озарбайжонлар яшайдиган ҳудудларни Эрондан ажратиш зарурлигига ишора қилди.

Кўпгина экспертларнинг таъкидлашича, Туркия ҳукумати азалдан “Хитойдаги уйғур айирмачиларини қўллаб-қувватлаб келади ва Марказий Осиё республикалари ҳукуматлари ва сиёсий партиялари билан алоқалар ўрнатади”.

Туркия Туркманистон, Ўзбекистон, Қирғизистон ва Қозоғистон билан ҳарбий ҳамкорликни йўлга қўймоқда.

Турк қуроллари минтақавий бозорни фаол равишда забт этмоқда. Шундай қилиб, Қозоғистон расмийлари Туркиянинг Bayraktar TB-3 ҳужум дронларини сотиб олмоқчи.

Сиёсатшунослар назарий жиҳатдан “буюк Турон” ғояси жуда ёрқин таклиф, аммо аслида туркий мамлакатлар ва халқлар ўртасида кўплаб қарама-қаршиликлар мавжуд деб ҳисоблашади.

Ҳукуматлар ўзлари Туркиядан ҳарбий ёрдам олишга тайёр, аммо улар жадидчилар бўлишни хоҳламайдилар. Хитой ва Россия билан жанжаллашиш Марказий Осиё мамлакатлари учун фойдасиздир. Ушбу ҳамкорлик молиявий фойда келтиради.

Туркия нима беради? Нимага ва ким билан курашиш ғояси ва таклифи аниқ эмас. Аммо албатта курашиш керак. АСEАН даражасидаги блок ёки иқтисодий блок улар муваффақият қозониши мумкин. Аммо НАТОнинг туркча версияси деярли йўқ.

Сизнингча, “буюк Турон” ғояси амалга ошиши мумкинми?