Сунъий интеллект ривожланишида давом этар экан, сунъий интеллект технологияларида устунликка эришиш узоқ вақтдан бери глобал устунликка даъвогарлик қилиб келаётган яна бир куч – Россия учун ҳам янги қирраларни очди. Гарчи, Россия глобал технологик рақобатда анча кечиккан бўлса-да, ҳукумат сунъий интеллектни ривожлантириш учун техник, саноат ва илмий соҳаларга молиявий ресурслар ҳамда инсон омилини жалб қилиш борасидаги ҳаракатларни бошлаб юборди. Россия президенти Владимир Путин сунъий интеллектнинг иқтисодий ва хавфсизлик нуқтаи назаридан муҳимлигини тан олиб, у “инсоният келажаги” экани ва бу борада етакчилик қилган куч “дунёни бошқариши”ни таъкидлаган эди. Ҳукумат 2030 йилгача бошқа ривожланган давлатларга технологик жиҳатдан етиб олиш мақсадида 2019 йили “Сунъий интеллектни ривожлантириш бўйича миллий стратегия”ни қабул қилди. Мазкур ҳужжат мамлакатда “рақамли иқтисодиёт”ни ривожлантириш миллий дастури доирасига киритилди. Стратегия Россия ҳукуматининг қиёсий афзалликларга эга бўлган муҳим соҳаларда сунъий интеллект технологияларини ривожлантириш учун ҳукумат ва хусусий сектор фаолиятини тартибга солиш концепциясини очиқлаб беради.
Россия ҳукуматининг сунъий интеллектни ривожлантиришга бўлган қизиқиши, аслида, ҳукумат бошчилигидаги ташаббус сифатида эмас, балки турли ҳукумат органларнинг талаблари сифатида бошланган. Давлат кейинчалик стратегик аҳамиятига эга бўлган ушбу масалада тадқиқотларни ривожлантириш, истеъдодлиларни тарбиялаш, инфратузилма ва тартибга солиш тизимини барпо этишдаги турли инвестиция механизмлари орқали асосий иштирокчига айланди. Aммо Хитойдан фарқли ўлароқ, Россияда давлатнинг сунъий интеллект сиёсатини ишлаб чиқишда иштирок этиши, мамлакатдаги сиёсий тузилмани акс эттирувчи ўзига хос хусусиятларга эга. Буни қуйидагича изоҳлаш мумкин. Сиёсий раҳбарлар сунъий интеллект стратегиясини ҳукумат органларига топшириш ўрнига, стратегияни шакллантириш, сунъий интеллект технологиясини ишлаб чиқиш ва шунга ўхшаш лойиҳаларни “Сбербанк”, “Росатом” ва “Ростех” каби давлат корпорацияларига топширди. Давлат томонидан бошқариладиган сиёсий воқелик ва сармоявий муҳит ҳақиқатлари Россияда сунъий интеллектни ривожлантириш билан боғлиқ яна бир муҳим хусусиятни очиб берди: у ҳам бўлса, хусусий акторларнинг сунъий интеллект экотизимида бошқа рақобатчиларга нисбатан сезиларли даражада заифлигидир. AҚШ ва Хитойда сунъий интеллект бўйича фаолият юритувчи минглаб стартаплар мавжуд бўлса, бу кўрсаткич Россияда атиги 217 тани ташкил қилади.
Хўш, Россия нега сунъий интеллект технологияларини ривожлантиришни хоҳлайди? Технологиялар борасидаги расмий сиёсат таҳлили, сиёсий раҳбарларнинг қандай фикрлаётганини бироз бўлса-да очиқлайди: маҳаллий ишлаб чиқарилган сунъий интеллект технологиялари ресурсларга боғлиқ иқтисодиётни диверсификациялаши ҳамда мамлакатни технология импортига боғлиқликдан халос қилиши мумкин. Бироқ, Хитой мисолида кўрилганидек, Россияда сунъий интеллект технологияларини ривожлантириш иқтисодий мулоҳазалардан ташқари сиёсий етакчиларнинг ҳокимиятда узоқ муддат қолиш сиёсий мантиғи билан ҳам чамбарчас боғлиқдир. Бошқача айтганда, Россия халқаро майдонда ҳарбий устунликка эришиш учун сунъий интеллект технологиялари томон стратегик ресурсларни сафарбар этмоқда.
Россия раҳбарларининг сунъий интеллект технологияларини илгари суриш мақсади ҳарбий саноат мажмуаси билан бевосита боғлиқдир. Россия ҳарбий саноати сунъий интеллектни ривожлантиришда етакчилик учун аниқ афзалликларга эга. Aввало, ҳарбий саноат Совет Иттифоқи даврида ва ундан кейин ҳам Россиянинг технологик тараққиёти учун муҳим ихтирочи вазифасини ўтаб келган. Шунингдек, энг сўнгги сунъий интеллектуал технологияларни Россия Қуролли кучларига татбиқ этиш учун сармояларнинг ортиб бораётгани сиёсий раҳбарлар сунъий интеллект ҳарбийлашяпти ва мамлакат бу мусобақада ортда қолмоқда дея фикрлаётганини билдиради. Сиёсий элита фикрига кўра, сунъий интеллектнинг ҳарбий соҳада ривожланиши Россияга Ғарбга нисбатан икки соҳада қиёсий устунлик олиб келади: мукаммал мудофаа технологиялари ҳамда юқори таъсирга эга, арзон ассиметрик урушлар. Очиқ маълумотлар ҳукумат ушбу стратегияни қўллаётганини кўрсатади: Россия мудофаа сектори сунъий интеллект бўйича илмий ишлар ва уларни бозорга татбиқ этишни монополиялашга аллақачон эришди. Россия Мудофаа вазирлиги вакиллари Россия қуролли кучларида аллақачон учувчисиз ҳаво воситалари ва сувости роботлари каби сунъий интеллект орқали бошқариладиган бир нечта қуроллар борлигига ишора қилишган.