2021 йилда аҳолининг бахт даражаси бўйича дунё мамлакатлари рейтингини Финляндия, Дания ва Швейцария бошқариб келмоқда. Ўзбекистон ва МДҲ мамлакатлари мазкур рўйҳатда қаерда?
БМТ экспертлари “The World Happiness Report”нинг янги ҳисоботида дунё мамлакатларининг “бахт индекси” бўйича рейтингини эълон қилдилар. Колумбия университетида фаолият олиб борувчи “Ер институти” тадқиқот маркази 2012 йилдан бери шунга ўхшаш ҳисоботларни тайёрлаб келади.
Мазкур ҳисоботлар дунё раҳбарлари ва жамоат арбобларига инсонларнинг талабларига яхшироқ жавоб бериш ва уларнинг фаровонлигини яхшилаш учун янада самарали ишлашга ёрдам беради, деб ишонилади.
“Бахт индекси” қандай ҳисобланади?
Рейтинг тузишда ҳисобга олинадиган статистик кўрсаткичлар:
- • аҳоли жон бошига ЯИМ даражаси;
- • хаёт давомийлиги;
- • иш хавфсизлиги;
- • коррупция даражаси.
Бундан ташқари, ҳисобга олинадиган кўрсаткичлар:
- • фуқаро эркинликларининг мавжудлиги,
- • хавфсизлик ҳисси ва келажакка ишонч,
- • оила барқарорлиги.
Рейтинг муаллифлари, шунингдек, жамият ҳолатининг билвосита кўрсаткичларини баҳолашга ҳаракат қиладилар
- • ишонч даражаси;
- • меҳр;
- • сахийлик.
Дунё мамлакатларининг “бахт даражаси” бўйича рейтингини ўзига xoс хусусияти шундаки, уни тузишда жамоатчилик фикрини ўрганиш натижалари муҳим роль ўйнайди. Мазкур ўрганишлар Улар Галлуп халқаро тадқиқот маркази (Gallup International). Томонидан ўтказилади. Турли мамлакатлар аҳолисидан бахтли бўлиш туйғусини махсус шкала бўйича баҳолаш сўралади.
Одамлар кеча табассум қилдиларми ёки кулишдими, сўнгги пайтларда ҳаётдан завқ олдиларми, салбий ҳис -туйғулари борми (ғазаб, ташвиш, қайғу) ва бошқа саволларга жавоб берадилар.
Турли мамлакатлардаги одамлар фаровонлигини субъектив баҳолари рейтинг мезонларининг асосий қисмини ташкил қилади. Объективлик учун уч йиллик ўртача сўров натижалари ҳисобланади.

Ўзбекистоннинг 2021 йилги бахт даражаси бўйича дунё мамлакатлари рейтингида тутган ўрни.
Рейтингда Ўзбекистон, ўрта қаторда лекин биринчи элликталикда, – 42 – ўрин. Мамлакатимизнинг қўшнилари – Панама (41 -ўрин) ва Чили (43 -ўрин).
Ўзбекистон ва рейтинг етакчиси – Финляндия параметрларини солиштириш қизиқ. Улар сизга “бахт индекси” бўйича Ўзбекистон ғолибдан қанча орқада эканлигини тушунишга ёрдам беради.
Финляндия: 7,842 балл.
Ўзбекистон: 6,179 балл.
Фарқи: 1.663 балл.