AQSH VA ERON: Kimning o‘q-dorisi birinchi tugaydi?(Bloomberg tahlili)

Yaqin Sharqdagi urush kutilmagan ssenariy bo‘yicha ketmoqda. AQSH o‘zining odatiy “tezkor va halokatli zarbalar” taktikasi bu safar ish bermayotganini tushunib yetdi. Bloomberg agentligi va nufuzli harbiy tahlilchilarning so‘nggi xulosalariga ko‘ra, mojaro endi kim kuchliroq ekanini emas, kimning o‘q-dorisi birinchi tugashini aniqlaydigan “zaxiralar poygasiga” aylandi.

Nega dunyoning eng qudratli armiyasi qiyinchiliklarga duch kelmoqda?

Matematika AQSHga qarshi ishlamoqda: Eron yillar davomida arzon, ammo samarali qurollar omborini yaratgan va ularni butun mamlakat bo‘ylab yashirgan. AQSH esa bu arzon dron va raketalarni urib tushirish uchun donasi bir necha million dollar turadigan, ishlab chiqarilishi juda sekin bo‘lgan Patriot PAC-3 raketalarini sarflashga majbur. Fakt: Urushning dastlabki kunlaridayoq AQSH va ittifoqchilari 1000 dan ortiq shunday raketa sarflagan — bu ularning bir yillik ishlab chiqarish hajmidan ham ko‘p! Natijada, Pentagonning zarbalar intensivligi 80 foizgacha tushib ketdi.

Eronning javob zarbalari va yangi nishonlar: AQSH hujumlarni kamaytirgan bir paytda, Tehron bosimni oshirmoqda. Eron prezidenti Masʼud Pezeshkiyon AQSH foydalanayotgan Yaqin Sharqdagi harbiy bazalarga zarbalar davom etishini rasman eʼlon qildi. Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IIQK) nafaqat 2 tonnalik jangovar kallakka ega raketalarni ishga soldi, balki eng xavflisi — mintaqadagi texnologik va energetika infratuzilmalariga hujum boshlaganini bildirdi.

Eron Google, Microsoft, Palantir, IBM, Nvidia ofislari va Yaqin Sharqdagi yirik banklarga hujum qilishi mumkin. Eron bankiga qilingan hujumdan keyin mamlakat harbiy shtabi rahbari Yaqin Sharqdagi AQSH va Isroilga tegishli iqtisodiy markazlar va banklarga zarba berilishi mumkinligini maʼlum qildi. Eron rasmiysi Yaqin Sharq mamlakatlari aholisiga ushbu obyektlardan bir kilometr uzoqroqda bo‘lishni maslahat berdi.

BIZGA QANDAY TAʼSIRI BOR?

Bu urush faqatgina raketalar haqida emas. Energetika va texnologik infratuzilmaga berilayotgan har kunlik zarbalar — bu butun dunyoga, shu jumladan O‘zbekistonga ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri iqtisodiy xavfdir.

Neft qazib olish va tashish infratuzilmasining urilishi dunyo bozorida yoqilg‘i narxining keskin sakrashiga olib keladi. Bu esa bizda benzin va logistika narxlarining oshishi degani. Mintaqadagi texnologik xablar va aloqa tarmoqlarining nishonga olinishi global internet va moliyaviy tranzaksiyalar tezligiga ham taʼsir qilishi mumkin. Transport va energiya qimmatlashsa, bozorlarimizdagi oziq-ovqat va kundalik tovarlar narxi ham avtomatik ravishda oshadi.

Tahlilchi Kelli Griko aytganidek, AQSH birinchi marta o‘ziga mos imkoniyatlarga ega va cheksiz arzon qurollar ombori bor raqibga duch keldi. Bu urushda g‘alabani eng zamonaviy qurol emas, eng ko‘p zaxiraga ega tomon qo‘lga kiritishi mumkin.

👇 Sizningcha, AQSH bunday uzoq muddatli va qimmat iqtisodiy urushga dosh bera oladimi yoki Yaqin Sharqdagi pozitsiyalarini cheklashga majbur bo‘ladimi? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!