Yevropa ittifoqining gaz narxiga yuqori chegaraning belgilashi oqibatida Yevropa “imkoniyatsiz ravishda” gaz taqchilligiga duch keladi va sanksiyalar boshqa chuqur uzoq muddatli inqirozni hamda Yevropadagi beqarorlikni keltirib chiqaradi, dedi Rossiya bosh vazir o‘rinbosari Aleksandr Novak.
Aqlli odam bilan ahmoq odamning farqi nimada? Aqlli inson muammoni yechimga aylantirishga qodir.
G‘arbdagi energetika kompaniyalari bugun trillionlab dollar bilan o‘lchanadigan ulkan foyda olishmoqda. Ular orasida Yevropa kompaniyalari ham bor. Eng yaxshi o‘nta global energetika korporatsiyalari quyidagi kompaniyalarni o‘z ichiga oladi (qavs ichida – ushbu korporatsiyalarning 2022 yil uchun qo‘shimcha daromadlari, yaʼni ortiqcha daromadlari):
- 1. 🇺🇸 ExxonMobil – 420 (+47%)
- 2. 🇬🇧 Shell – 387 (+48%)
- 3. 🇫🇷 Jami – 287 (+56%)
- 4. 🇺🇸 Chevron – 246 (52%)
- 5. 🇬🇧 BP – 231 (+41%)
- 6. 🇺🇸 Marathon Petroleum – 175 (+45%)
- 7. 🇺🇸 Phillips 66 – 172 (+49%)
- 8. 🇺🇸 Valero Energy – 172 (+51%)
- 9. 🇳🇴 Equinor – 158 (+74%)
- 10. 🇮🇹 Eni – 133 (+54%)
Eʼtibor bering o‘nta korporatsiyadan beshtasi Yevropa vakillari.
Endi asosiy narsa haqida. Past rivojlangan davlatning orqa ko‘chasida yashovchi bir insondan dan farqli o‘laroq, bu korporatsiyalar Olimpiya o‘yinlari, hashamatli saroylar uchun pulni isrof qilmaydi.
Ular rivojlanishga sarmoya kiritadilar. Qayta tiklanadigan energiyaga investitsiyalar bugungi kunda barcha oldingi rekordlarni ortda qoldirdi. 2027 yilga kelib, vazifa nafaqat Yevropada yo‘qolgan rus gazini almashtirish, balki energiya ishlab chiqarishning ortiqcha o‘sishiga erishishdir.
Nafaqat Yevropada. Xitoy xuddi shu davrda butun Rossiya energetika tizimining quvvatlaridan oshib ketadigan qayta tiklanadigan energiya quvvatlarini ishga tushirish niyatida. Bir lahzaga eʼtibor qiling: faqat qo‘shimcha quvvatlar va faqat qayta tiklanadigan manbalar miqdori – butun Rossiya energetika sektoridan ko‘proq. Va bu kelgusi yillar uchun vazifa.
Boshqacha aytganda, gaz taqchilligi muammosi mavjud. Ammo bu yangi energiya manbalariga o‘tishni keskin tezlashtirgan mexanizmga sabab bo‘ldi. 2025 yilga borib yevropaliklar yo‘qolgan energiya quvvatlarini yangi manbalar bilan almashtirish orqali Rossiyadagi gaz tanqisligi inqirozidan chiqishmoqchi. Keyin esa ulardagi gaz bugungi kunda to‘xtab qolgan gazni qayta ishlash korxonalariga qayta taqsimlash uchun yetarli bo‘ladi.
Ha, 23 va 24 yil qiyin va inqirozli bo‘ladi. Ammo inqiroz birinchi navbatda imkoniyatdir. Ularni aks ettirish va ishlatish kerak.
Bir lahzaga savol tug‘iladi: aytaylik, 25 yilga kelib, Rossiya Yevropa bilan tinchlik o‘rnatadi. Bu fantastika ekanligi aniq, lekin faraz qilaylik. Ammo faqat o‘sha 25 yilga kelib, Yevropa Rossiya gaziga muhtoj bo‘lmaydi. Ular bu muammoni hal qilib bo‘lgan bo‘ladilar va kelinglar barchasini ortga qaytaramiz degan taklifga javoban shunchaki yelkalarini qisib, endi bu ularga qiziq emasligini bildiradilar.
Xulosa o‘rnida. Ayni vaqtda, yaʼni hozir Novak haq. Muammo bor. Ammo o‘rta muddatli istiqbolda bu muammo Kremlni foydasiz gazi bilan. bunkerda qoldirib, yevropaliklarni “osmonga” olib chiquvchi yechimga aylanadi.
Shu bilan birga, Rossiya ichida bu gazdan qanday qilib foydalanish haqida gap ham yo‘q: Bunker egasini boshida faqat bitta fikr bor – uni kimga sotish mumkin? Bu yerda “Sibir kuchi-2”, “Turk oqimi-2” qolaversa hali savol ostida turgan Markaziy Osiyo respublikalari bilan gaz ittifoqi. Javob oddiy: mamlakat ichida ortiqcha gaz hajmidan foydalanish uchun sanoat va bu gazni “qabul qila oladigan” iqtisodiyot kerak. Lekin, avvalo birinchi navbatda bu iqtisodiyotni yaratish kerak.
Hozirgi Bunker egasini esa bu qiziqtirmaydi, mamlakatni talon taroj qilishga mayli, lekin fuqarolar hayoti uchun vaqt yo‘q.