АҚШ разведка ҳамжамияти коронавирус биологик қурол сифатида яратилган деган версияни рад этди. Бундан ташқари, аксарият разведка идоралари SARS-CoV-2 генетик жиҳатдан ўзгартирилмаганлигини тан олишади. Тегишли ҳисобот АҚШ Миллий разведкаси директори идораси сайтида эълон қилинди.
Мамлакат разведка идораларининг аксарияти вирус биологик қурол сифатида ишлаб чиқилмаган ва “эҳтимол, генетик жиҳатдан ишлаб чиқилмаган” деб ҳисоблайди. Бироқ, икки департаментнинг фикрича, бундай баҳолаш учун “маълумотлар етарли эмас эди”, дейилади ҳужжатда. Разведка ҳамжамиятига кўра, Хитой расмийлари SARS-CoV-2 мавжудлиги тўғрисида Уханда коронавирус инфекцияси пайдо бўлгунга қадар билмаган.
Ҳисобот муаллифлари коронавируснинг келиб чиқиши ҳақида аниқ бир хулосага кела олишмади. Иккита версия асосий ҳисобланади: вируснинг ҳайвондан одамга табиий юқиши ёки “лаборатория билан боғлиқ ҳодиса”.
Коронавируснинг келиб чиқишини ниҳоят аниқлаш учун Хитой ҳамкорлиги зарур, дея таъкидлайди муаллифлар. Бироқ ҳужжатга кўра, Пекин “глобал терговга тўсқинлик қилишда давом этмоқда”, ахборот алмашинувини қўллаб-қувватламайди ва бошқа давлатларни, жумладан, АҚШни “айблашда” давом этмоқда.
Хитой пандемия сабабларини тергов қилишга тўсқинлик қилиш ва халқаро ҳамжамиятдан маълумотларни яшириш айбловларини рад этди ва АҚШ ҳисоботни илмий жиҳатдан ноаниқ деб атади. Пекин Вашингтонни “коронавируснинг келиб чиқишини сиёсийлаштиришни тўхтатишга” чақирди. Июль ойида хитойлик олимлар ўзларининг текширувларини ўтказдилар ва SARS-CoV-2 сунъий равишда ишлаб чиқарилгани эҳтимолдан йироқ эмаслигини аниқладилар.
Коронавируснинг келиб чиқиши Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) томонидан ҳам ўрганилмоқда. Март ойида Уханга ташриф буюрган мутахассислар SARS-CoV-2 пайдо бўлишининг тўртта версиясини тақдим этишди, уларнинг энг катта эҳтимоллиги коронавируснинг воситачи ҳайвон орқали одамларга юқиши версиясидир. Шу билан бирга, ЖССТ лабораториясидан вируснинг сизиб чиқиши эҳтимоли “даргумон” деб аталди. Кузда ташкилот тадқиқотни янги олимлар гуруҳи билан қайта бошлашга қарор қилди. Хитой аввалроқ терговнинг иккинчи босқичида ЖССТ билан ҳамкорлик қилишдан бош тортган эди.
Америка разведка хизматларининг тергови август ойида якунланган эди. Кейин разведка жамоаси икки лагерга бўлинган. Биринчиси, вирус зоонотик, яъни одам бўлмаган ҳайвонлардан одамларга ўтади, деб ишонишган. Иккинчи версияга кўра, коронавирус лабораторияда тайёрланган бўлиб, пандемия Хитойнинг Ухан шаҳридаги лабораториядан ташқарида инфекция «тарқалганидан» кейин бошланган. Шу билан бирга, сентябрь ойида АҚШ пандемия бошланишидан олдин ҳам коронавирусларни ўрганишга ҳомийлик қилгани ва Ухандаги Вирусология институтига уч миллион доллардан ортиқ маблағ ажратгани маълум бўлди. 2014-2019 йилларда вируснинг хайвонлардан одамларга юқиши мумкинлигини текшириш учун Миллий соғлиқни сақлаш институти гранти ажратилган.